Quarantainecolleges over gebarentaal

2020 was een jaar van veel thuisblijven en thuiswerken. Voor de Quarantainecolleges van de Universiteit van Nederland vertelde prof. Onno Crasborn over de tolken op tv, over de erkenning van NGT, en nog veel meer:

Speciale gast Lissa Zeviar, oprichter van Gebarenstem, vertelt in een ander webcollege over baby- en kinder-gebaren, vanuit dezelfde huiskamer.

Tot slot maakte de Universiteit van Nederland een prachtig verhaal over het lopend onderzoek naar internationale gebarentaal aan de Radboud Universiteit.

Overheid erkent Nederlandse Gebarentaal!

Al in de jaren ’90 van de vorige eeuw ondernam de overheid stappen om NGT te erkennen, maar krabbelde vervolgens terug. Dit najaar bespraken de Tweede en Eerste Kamer de initiatiefwet Erkenning Nederlandse Gebarentaal. Met geweldig resultaat: beide kamers stemden unaniem voor de wet! Een hart onder de riem van alle gebarentaligen in Nederland en een paar concrete verbeteringen zijn het gevolg. De tekst van de wet is kort en eenvoudig zelf te lezen. Het komt hier op neer:

  • De overheid erkent NGT (een symbolische stap).
  • De overheid bevordert het gebruik van de Nederlandse Gebarentaal bij openbare toespraken van de leden van het kabinet, in het bestuurlijk verkeer en in het rechtsverkeer (en rapporteert hier jaarlijks over aan de Tweede Kamer). Dat betekent onder andere:
    • een NGT-versie van berichtgeving in crisis- en noodsituaties
    • een eed of gelofte mag in NGT worden gedaan
    • in de rechtbank mag een gebarentalige NGT gebruiken
  • Er komt een ‘adviescollege’ dat de rijksoverheid adviezen geeft over het bevorderen van het gebruik van NGT in de samenleving (en dus niet alleen bij overheden).
Twwede Kamer-voorzitter Arib opent de vergadering in september 2020 met spraakondersteunende gebaren.

Bootcampen voor doven én horenden

Iets organiseren voor doven, slechthorenden én horenden tegelijk, met een sprekende en een gebarende begeleider: hoe simpel kan het zijn? In de kerstvakantie vond er al een bootcamp plaats voor zo’n brede groep, en de komende maanden volgen er nog meer. Harstikke goed!

Robin Frings organiseert samen met Jan Willem Regtering (gymdocent in het dovenonderwijs) zulke bootcamps, die een groot succes waren rond de jaarwisseling. Radio Rijnmond schreef er een enthousiast stuk over, maar legde de nadruk op de toegankelijkheid voor doven. Wat wij vooral mooi vonden, was dat het op iedereen gericht was, horend, slechthorend of doof. Een mooie manier om mensen dichter bij elkaar te brengen.

Slechthorendheid, het raakt ons allemaal!

Liesbeth van Besouw stelt de sprekers voor.
Liesbeth van Besouw stelt de sprekers voor.

In december 2019 was er veel belangstelling voor de lezing die Onno Crasborn (hoogleraar gebarentaal aan de Radboud Universiteit) en Merel van Zuilen gaven. Initiatiefnemer was Liesbeth van Besouw, huisarts bij huisartsenpraktijk Het Meijhuis in Nijmegen. In de zaal zaten huisartsen, praktijkondersteuners, fysiotherapeuten, apotheekmedewerkers en andere eerstelijns-zorgverleners, allen op zoek naar betere dienstverlening voor slechthorende patiënten.

Nederland kent zo’n 1,7 miljoen slechthorenden. Ga er van uit dat zij dagelijks contact hebben met 6 mensen, dan gaat het om 10 miljoen mensen die direct worden geconfronteerd met uitdagingen in het communiceren met slechthorenden.

Crasborn pleit er daarom voor om spraak veel bewuster te ondersteunen met gebaren, dat maakt communiceren makkelijker voor slechthorenden en leidt tot minder eenzaamheid.

Op een interactieve manier ging de dove Merel van Zuilen met de zaal in gesprek en werd kennis gemaakt met gebarentaal en het gebruik van een gebarentolk. Aan de hand van anekdotes, uitwisseling van praktijkverhalen en simpele zinvolle tips werd bewustwording getriggerd omtrent het anders omgaan met slechthorende patiënten.

Het feit dat we allemaal in onze dagelijkse communicatie al zeker 120 gebaren onbewust kennen en gebruiken was een eye opener.

De deelnemers waren enthousiast, met als conclusie: meer alertheid ten aanzien van slechthorendheid en de bijdrage die zorgverleners kunnen hebben:

  • in de communicatie met patiënten;
  • in het expliciet vastleggen in het patiëntendossier;
  • in het informeren over het gebruik van gebaren. 

Voortaan draait op de monitor in hun wachtkamer informatie mee over nut en noodzaak van gebaren bij slechthorendheid. 

Meer weten? Werkt u in de zorg, en wilt u een vergelijkbare bijeenkomst organiseren voor uw collega’s? Neem contact met ons op!

Avond over taalverandering

In oktober 2019 droeg Onno Crasborn bij aan het Kenniscafé van De Balie in Amsterdam (i.s.m. De Volkskrant, KNAW, en NEMO), met het thema ‘De taal verloedert !?’ De avond werd geheel gestreamd, en is nog terug te kijken (inclusief gebaren-postzegel):